SUDL in Brussel tijdens de EU Green Week

Op uitnodiging van NetworkNature nam SUDL deel aan het partner event Unlocking Nature’s Potential Across the Budget Lines in Brussel, georganiseerd in het kader van de EU Green Week. Centraal stond een vraag die steeds relevanter wordt voor overheden, bedrijven en gebiedsontwikkelaars: hoe kunnen we meer investeren in natuur zonder dat daar altijd nieuwe budgetten voor nodig zijn?

Een van de belangrijkste inzichten van de dag was dat de grootste kansen vaak ligt in het slimmer inzetten van bestaande investeringen, in plaats van in het creëren van nieuwe financieringsstromen. Nature-based solutions kunnen immers bijdragen aan meerdere maatschappelijke opgaven tegelijk, van klimaatadaptatie en biodiversiteit tot gezondheid, waterbeheer en leefkwaliteit.

Een natuurpositieve economie als nieuwe norm

De bijeenkomst werd geopend door James Morrison, Director Healthy Planet bij de Europese Commissie (DG Research & Innovation). In zijn keynote stond het thema van de EU Green Week centraal: Investing in a Nature Positive Economy.

De urgentie is groot. Wereldwijd is meer dan de helft van het bruto binnenlands product afhankelijk van gezonde ecosystemen en natuurlijke hulpbronnen. Tegelijkertijd laten studies zien dat de huidige investeringen in natuur onvoldoende zijn en aanzienlijk moeten toenemen om biodiversiteitsverlies en de risico's van systeemverstoringen tegen te gaan.

Volgens moderator Susanna Gionfra biedt juist de multifunctionaliteit van nature-based solutions kansen om deze investeringskloof te verkleinen. Omdat natuurgebaseerde oplossingen tegelijkertijd bijdragen aan verschillende beleidsdoelen, kunnen ook budgetten uit verschillende beleidsdomeinen worden gecombineerd. Daarbij groeit het besef dat de groene transitie niet alleen een ecologische noodzaak is, maar ook economische kansen biedt en steeds meer wordt gezien als een strategische en geopolitieke prioriteit.

Praktijkvoorbeelden uit verschillende sectoren

De kracht van het event zat in de concrete praktijkvoorbeelden.

Elisa Lähde (Aalto University) liet zien hoe de ontwikkeling van tramlijn 13 in Helsinki is georganiseerd via een alliantiemodel waarin verschillende partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor ontwerp, uitvoering en maatschappelijke meerwaarde. Het project geldt als een van de meest innovatieve en duurzame infrastructuurprojecten van Europa waarbij infrastructuur en natuur hand in hand gaan.

Vanuit Aquafin deelde Katrien Moubax hoe natuur steeds vaker wordt geïntegreerd in waterbeheer en waterzuivering. Door de impact van projecten breder in beeld te brengen ontstaat ruimte om natuur mee te nemen als onderdeel van de oplossing, in plaats van als aanvullende maatregel. Momenteel zijn de volop bezig met de ontwikkeling van hun impactscan voor het afwegen van beslissingen.

Hicham Karkouch van de Belgian Association of Landscape Architects benadrukte de rol van landschapsarchitectuur bij het vormgeven van aantrekkelijke, klimaatbestendige en biodiverse openbare ruimten. Daarbij wordt natuur niet gezien als afzonderlijk thema, maar als integraal onderdeel van stedelijke ontwikkeling.

Ook de financiële sector kwam aan bod. Jaroslav Mysiak (Euro-Mediterranean Centre on Climate Change / NATURANCE) presenteerde het Italian Innovation Lab, waar wordt onderzocht hoe natuur beter kan worden geïntegreerd in risicobeheer, verzekeringsproducten en investeringsafwegingen.

Ondanks de verschillende invalshoeken kwam steeds dezelfde boodschap terug: natuur wordt steeds vaker geïntegreerd in bestaande budgetten, infrastructuurprojecten en businessmodellen. Niet als extra ambitie, maar als onderdeel van reguliere besluitvorming.

Van pilots naar structurele verandering

Tijdens de afsluitende paneldiscussie ging het gesprek verder over de vraag hoe deze ontwikkelingen kunnen worden opgeschaald. Onder leiding van Susanna Gionfra gingen Daniela Rizzi (NetworkNature), Marianne Kettunen (Ellen MacArthur Foundation), Adam Gono (Natural Mineral Waters Europe) en onze eigen Gertjan van Hardeveld met elkaar in gesprek over de kansen en uitdagingen.

Een belangrijke conclusie was dat de waarde van nature-based solutions inmiddels steeds beter wordt onderbouwd. De uitdaging ligt niet langer in het aantonen dat ze werken, maar in het verankeren ervan binnen bestaande systemen van financiering, aanbesteding en besluitvorming.

Wat betekent dit voor gebiedsontwikkeling?

De gesprekken in Brussel bevestigen veel van wat wij binnen SUDL dagelijks tegenkomen. In gebiedsontwikkeling worden opgaven rondom wonen, mobiliteit, klimaatadaptatie, gezondheid, biodiversiteit en economie nog vaak afzonderlijk benaderd, terwijl de grootste kansen juist ontstaan wanneer deze integraal worden bekeken.

Binnen onze CLEAR-aanpak staat daarom centraal dat natuur niet wordt gezien als een afzonderlijk thema, maar als een drager van waardecreatie. Een groenblauwe structuur levert niet alleen ecologische winst op, maar kan ook bijdragen aan een aantrekkelijker woon- en vestigingsklimaat, een gezondere leefomgeving, een grotere klimaatbestendigheid en een hogere maatschappelijke waarde van een gebied.

Door deze verschillende waarden vroegtijdig inzichtelijk te maken, ontstaat ruimte om investeringen slimmer te verbinden en meerdere doelen tegelijkertijd te realiseren. Dat vraagt om samenwerking tussen overheden, ontwikkelaars, investeerders, beheerders en gebruikers. Niet vanuit afzonderlijke budgetten en belangen, maar vanuit een gedeeld beeld van de waarde die een gebied op de lange termijn kan creëren.

Juist daarom waren de voorbeelden uit Brussel zo herkenbaar. Of het nu gaat om infrastructuur, waterbeheer, openbare ruimte of verzekeringen: overal zien we dezelfde beweging ontstaan. De vraag verschuift van "hoe financieren we natuur?" naar "hoe benutten we natuur als integraal onderdeel van de oplossingen waar we toch al in investeren?"

Voor SUDL ligt daar een belangrijke sleutel voor de toekomst van gebiedsontwikkeling. Niet nog meer losse pilots, maar systemen, businesscases en samenwerkingen die natuur structureel meenemen in hoe we investeren, ontwikkelen en beheren.

Tot slot een dankwoord aan The Usual Hotel Brussels voor het verblijf. Een mooi voorbeeld van hoe duurzaamheid, gastvrijheid en goed design hand in hand kunnen gaan. Inspirerend om te zien hoe duurzaamheid hier niet als extra toevoeging wordt gepresenteerd, maar vanzelfsprekend onderdeel is van de totale ervaring.

Wij kijken terug op een inspirerende dag vol nieuwe inzichten, waardevolle ontmoetingen en concrete voorbeelden van hoe natuur steeds meer onderdeel wordt van de manier waarop we investeren in de toekomst van onze leefomgeving.